Kwas moczowy a dna moczanowa

Kwas moczowy

 

Kwas moczowy jest produktem procesów rozpadu oraz przebudowy komórek organizmu człowieka. Szacuje się, że około 75% kwasu moczowego jest wydalane raz z moczem. Pozostałe 25% jest rozkładane przez bakterie jelitowe. Skąd bierze się nadmiar kwasu moczowego w organizmie i co to oznacza z perspektywy zdrowia?

 

Nadmiar kwasu moczowego w organizmie jest często wynikiem zbyt obfitego spożywania pokarmów. Organizm nie jest w stanie nadążyć z przerobieniem pożywienia, a efektem tego jest rozkładanie się niestrawionych resztek w różnych częściach przewodu pokarmowego. Zbyt duży poziom kwasu moczowego może wynikać również z nieprawidłowej diety, w której znajduje się zbyt wiele produktów białkowych, a zbyt mało owoców i warzyw. Kwas moczowy może być także efektem stosowania diuretyków. Warto pamiętać, że podwyższony poziom kwasu moczowego we krwi jest częstym powodem rozwijania się wielu mniej lub bardziej groźnych dla człowieka chorób, min.: dny moczanowej, kamicy nerkowej, niewydolności nerek, reumatyzmu, podagry, osteoporozy, ale także anemii oraz niektórych chorób układu nerwowego oraz chorób skóry. Zwiększona ilość kwasu moczowego w surowicy (hiperurykemia) jest zawsze związana z jednostką chorobową występującą pod nazwą dny moczanowej, niekiedy zwanej dną moczową (choć nieprawidłowo).

 

Warto pamiętać, że kwas moczowy jest dla organizmu człowieka swoistą trucizną. Neutralizacja kwasu moczowego wpływa na zmniejszenie szybkości i jakości przemiany materii przez organizm. Wynika to z faktu, iż znaczna część soli mineralnych oraz witamin i mikroelementów jest zaangażowana we wspomniany proces. Powoduje to zakłócenie gospodarki cukrowej (cukrzyca). Następnie zakłócana zostaje gospodarka tłuszczowa, czego konsekwencją może być postępująca nadwaga, a później otyłość. Kwas moczowy ma bezpośredni kontakt z krwią, dlatego jego niszczące działanie nie ogranicza się wyłącznie do chorób stawów, tkanek i mięśni. Może także atakować ośrodki nerwowe i mózg.

 

Kwas moczowy a dna moczanowa

 

Dna moczanowa jest wynikiem odkładania w tkankach kryształów moczanu sodu. Najczęściej zajmuje stawy, co objawia się zwykle ich bólem, obrzękami oraz unieruchomieniem zajętych stawów. W stanach przewlekłych może dojść do trwałego uszkodzenia narządów ruchu, a w niektórych przypadkach również do zajęcia innych narządów – np. nerek. Dna moczanowa występuje często jednocześnie z wieloma innymi chorobami cywilizacyjnymi – nadciśnieniem tętniczym, otyłością czy cukrzycą.

 

Jak każda choroba, dna moczanowa również posiada szereg czynników determinujących jej wystąpienie. Mogą to być przede wszystkim uwarunkowania genetyczne, które powodują zaburzenia w metabolizmie kwasu moczowego. Warto pamiętać, że na wystąpienie dny narażeni są głównie mężczyźni powyżej 30 roku życia. Duże znaczenie ma także nieodpowiednia dieta, nadużywanie alkoholu, nadwaga, zaburzenia lipidowe, nadciśnienie oraz cukrzyca. Również niektóre leki zawierające duże stężenie kwasu moczowego mogą być jedną z przyczyn wystąpienia choroby. Inne czynniki determinujące rozwój dny moczanowej to także: zakażenie, odwodnienie, niedawne urazy lub operacje oraz inne ciężkie choroby (w tym nowotwory).

 


W jaki sposób obniżyć poziom kwasu moczowego we krwi?

 

Obniżenie zawartości kwasu moczowego w organizmie może się odbywać poprzez zastosowanie odpowiedniej diety. Kluczowe w tym względzie jest przede wszystkim ograniczenie spożycia tłuszczów. Zapotrzebowanie energetyczne organizmu można uzupełniać przyjmowaniem węglowodanów. Dobrze wpływają one na wydalanie moczanów z organizmu. Sama dieta powinna być prowadzona skrupulatnie, nie tylko pod względem jej składu, ale także częstotliwości spożywania posiłków. Ważna jest również ich regularność, a ostatni posiłek w ciągu dnia nie powinien być spożywany później niż 4-5 godzin przed snem. W innym wypadku podczas snu w organizmie będzie się odkładać kwas moczowy.

 

Dieta skierowana na obniżenie poziomu kwasu moczowego w organizmie powinna być wolna od produktów, które zawierają dużo związków purynowych. Są to np. mięsa, wywary mięsne, sardynki, kakao, podroby, herbata, czekolada, ale także warzywa strączkowe – fasola czy soczewica. Dieta powinna być również wolna od alkoholu, który wpływa na przemianę kwasu moczowego. Zaleca się za to spożywanie pokarmów o niskiej zawartości puryn – dżemy, owoce, miód, ryż, ser, mleko, masło czy śmietana.