Dna moczanowa

Dna moczanowa, nazywana też podagrą lub artretyzmem, jest przewlekłą, bardzo podstępną chorobą. Początkowo rozwija się bezobjawowo i daje znać o sobie wtedy, gdy w organizmie doszło już do poważnych zmian chorobowych skutkujących silnymi atakami bólu jednego lub kilku stawów.

 

PRZYCZYNY DNY MOCZANOWEJ

Dna moczanowa może być chorobą pierwotną lub wtórną.

W pierwszym przypadku za jej powstanie odpowiadają:

– u 90% osób chorych zaburzenia fizjologiczne w zakresie filtracji lub sekrecji kwasu moczowego co prowadzi do upośledzenia w jego wydalaniu (kwas gromadzi się w organizmie),

– u 10% osób chorych na dnę pierwotną choroba jest skutkiem nadprodukcji kwasu moczowego występującej najczęściej w przebiegu chorób takich jak zespół Lescha-Nyhana lub Kelleya-Seegmillera.

Dna moczanowa wtórna jest albo dolegliwością towarzyszącą innym chorobom, chorobą wywołaną lekami albo chorobą, której można nabawić się na własne życzenie, za jej powstanie odpowiadają m.in.:


– białaczka lub niedokrwistość hemolityczna,

– chemio- i radioterapie czyli terapie przeprowadzane najczęściej w leczeniu chorób nowotworowych,

– choroby nerek, kwasica ketonowa lub kwasica mleczanowa,

– niektóre leki moczopędne,

– wysokobiałkowe diety np. popularna ostatnimi czasy dieta Dukana, która (jak wynika z badań) może prowadzić do upośledzenia nerek.

 

OBJAWY DNY MOCZANOWEJ

Dna moczanowa rozwija się w ukryciu i daje o sobie znać znienacka. Zazwyczaj jej pierwszym objawem jest ostry atak dny. Objawia się on naprawdę nieprzyjemnym i ostrym bólem w jednym lub kilku stawach. Ból ten jest skutkiem stanu zapalnego w obrębie danego stanu i stanami zapalnymi o charakterze ogólnoustrojowym. W zależności od tego, w jakim miejscu (stawie) ból się pojawi medycyna rozróżnia następujące rodzaje dny moczanowej:

podagra – o niej mówimy wtedy, gdy ból atakuje od strony stanu śródstopno-paliczkowego (duży paluch stopy), to najczęściej występujący objaw dny moczanowej,

– chiragra – atak pojawia się w obrębie któregoś ze stawów rąk (jednej lub drugiej ręki),

– gonagra – o niej mówimy wtedy, gdy dna moczanowa rozpoczyna się atakiem ze strony stawu kolanowego,

– omagra – w tym przypadku dna moczanowa atakuje staw barkowy i tu pojawia się ból.

Ból ten, niezależnie od miejsca, najczęściej pojawia się w porze rannej, w czasie po spożyciu sytego (np. wysokobiałkowego i tłustego) posiłku łącznie z alkoholem.

Jeśli po ataku nie zostanie wdrożone leczenie ból może ustąpić po mniej więcej 3 tygodniach od ataku. Wdrożenie leczenia i zmiana diety są w stanie złagodzić dolegliwości w znacznie krótszym czasie.


Przyczyny dny moczanowej

Za główną przyczynę dny moczanowej uznaje się niezdrowy styl życia. Wskutek nieprawidłowego odżywiania się i braku aktywności fizycznej u niektórych osób może dojść do rozwoju dny pierwotnej lub wtórnej.

Za tezą tą przemawia fakt, iż dna moczanowa bardzo często współwystępuje z tzw. zespołem metabolicznym X (insulinoodporność prowadząca do cukrzycy typu II i ściśle z nią związana otyłość brzuszna) oraz innymi chorobami cywilizacyjnymi np. chorobami układu sercowo – naczyniowego.

Ze statystyk wynika, że na dnę moczanową najczęściej zapadają mężczyźni około 40 roku życia, podczas gdy u kobiet choroba ujawnia się w okresie okołomenopauzalnym. Statystyki te są alarmujące o tyle, że od pewnego czasu obserwuje się wzrost zachorowań na dnę u osób coraz młodszych, co dodatkowo utwierdza naukowców w przekonaniu, że sama dna moczanowa coraz bardziej zasługuje na miano choroby cywilizacyjnej.

Z tego względu w profilaktyce (ale i leczeniu dny) bardzo mocno podkreśla się konieczność wprowadzenia zmian w diecie i konieczność zwiększenia aktywności fizycznej.

W przypadku diety szczególnie groźne jest nazbyt częste spożywanie pokarmów wysokobiałkowych (do rozwoju dny może doprowadzić wciąż popularna, choć bardzo piętnowana przez lekarzy dieta Dukana) oraz nadużywanie alkoholu.

 

PRZYCZYNY DNY MOCZANOWEJ PIERWOTNEJ

U 90 osób na każde sto chorych na dnę pierwotną przyczyną choroby jest upośledzenie procesów wydalania kwasu moczowego do cewek nerkowych. W ten sposób kwas moczowy jest zatrzymywany w organizmie i odkłada się w nim – konkretnie w stawach w postaci skrystalizowanej prowadząc z czasem do tworzenia się stanów zapalnych i ostrych ataków podagry. Nieleczona dna moczanowa może trwale uszkodzić aparat ruchu.

U pozostałych 10 osób chorych na dnę pierwotną przyczyną choroby jest nadprodukcja kwasu moczowego i, co za tym idzie, zatrzymywanie nadwyżki tego kwasu w organizmie.

 

PRZYCZYNY DNY MOCZANOWEJ WTÓRNEJ

Dna moczanowa wtórna rozwija się wskutek wystąpienia innych chorób, albo jako efekt uszkodzenia komórek przez chemio- lub radioterapię (wykorzystywane w leczeniu chorób nowotworowych).

W dnie moczanowej może dojść do nadprodukcji kwasu moczowego. Powodują ją najczęściej takie choroby jak białaczka, czerwienica prawdziwa czy niedokrwistość hemolityczna lub wspomniana wcześniej radio- i chemioterapia.

Inną jej przyczyną jest upośledzenie wydalania tego kwasu spowodowane kwasicą ketonową lub mleczanową, niewydolnością nerek lub głodem (restrykcyjne diety).

Czasem za zachorowanie na nią odpowiedzialne są też leki moczopędne.

Podagra

Trudno nie wiedzieć o tej chorobie, o jej istnieniu słyszał zapewne każdy czytelnik książek historycznych, każdy, kto kiedykolwiek (choćby w szkole) uczył się historii. Podagra zawsze była chorobą ludzi bogatych, używających uciech cielesnych, szczególnie pod postacią jadła suto zakrapianego alkoholami takimi, jak piwa czy wina.

 

Współcześnie uważa się ją za chorobę cywilizacyjną, bo w dalszym ciągu jej występowanie jest ściśle powiązane z dietą i trybem życia. Choroba bardzo często współistnieje zresztą z innymi chorobami cywilizacyjnymi takim, jak: otyłość, cukrzyca typu II czy choroby układu naczyniowo – sercowego. Wbrew pozorom podagra nie jest już tylko chorobą osób starszych (mężczyzn około 60 roku życia i znacznie mniejszej liczby kobiet w zbliżonym wieku). Na podagrę chorują dziś nawet dwudziestopięciolatkowie. Wciąż jeszcze nieliczni, ale ich grono stale się powiększa.

 

CZYM JEST PODAGRA?

 

Podagra jest tak naprawdę jedną z odmian dny moczanowej. Mówimy o niej wtedy, gdy dna objawia się bólem w obrębie stawu u nasady palucha (w stopie). Dna może zaatakować też inne stawy, jednak to pod postacią podagry objawia się najczęściej.

Choroba jest skutkiem gromadzenia się w organizmie i odkładania w stawach kwasu moczowego. W sprzyjających warunkach, najczęściej po sutym posiłku zakrapianym alkoholem, w stawie rozwija się stan zapalny, który skutkuje pojawieniem się ostrego bólu, obrzęku i zaczerwienienia, oraz ograniczeniem ruchomości stawu.

Nieleczony atak podagry ustępuje samoistnie w ciągu dwóch – trzech tygodni. Po zastosowaniu niesterydowych leków przeciwzapalnych ustępuje nieco szybciej.

 

PROFILAKTYKA I LECZENIE PODAGRY

Kolejnym atakom podagry można zapobiec wdrażając profilaktykę polegającą na zmianie nawyków żywieniowych, gruntownym przemodelowaniu diety i zmianach w stylu życia. Wskazane jest też leczenie polegające na stosowaniu leków blokujących powstawanie kwasu moczowego oraz / lub usprawniających jego wydalanie z organizmu.

DLACZEGO PODAGRĘ TRZEBA LECZYĆ?

Podagra to nie tylko ataki silnego, trudnego do zniesienia bólu. Nieleczona podagra może prowadzić do powstania trwałych zmian w wielu stawach oraz uszkodzenia narządów wewnętrznych – w tym nerek. Charakterystyczne guzki dnowe zniekształcają nie tylko stawy – mogą tworzyć się nawet w tkankach miękkich deformując i wyniszczając cały organizm.

Dawniej, gdy nie znano tej choroby tak dokładnie i nie dysponowano współczesnymi lekami i terapiami podagra niejednokrotnie kończyła się śmiercią. Współcześnie, przy sporym zaangażowaniu ze strony pacjenta, można ją z powodzeniem leczyć.

Objawy dny moczanowej

Ostry, przeszywający ból jednego ze stawów pojawiający się nad ranem – to pierwszy objaw dny moczanowej, przewlekłej choroby atakującej znienacka, długo pozostającej w stanie utajonym.

Dna moczanowa, nazywana również podagrą (bo najczęściej objawia się atakiem bólu w obrębie stawu w dużym palcu u stopy), to choroba metaboliczna i chociaż odczuwamy ją najczęściej w obrębie jednego lub kilku stawów – w rzeczywistości odbija się ona na całym organizmie.

U jej przyczyn leżą zaburzenia w pracy nerek, a nerki – jak wiadomo – są głównym i najważniejszym filtrem ludzkiego ciała. Jeśli pojawiają się w nich jakieś nieprawidłowości w krótkim czasie dochodzi do pogorszenia funkcjonowania innych narządów i organizmu jako całości.

 

OBJAWY DNY MOCZANOWEJ W POSZCZEGÓLNYCH ETAPACH ROZWOJU

Pierwszy etap jest utajony. Rozwój choroby trudno przewidzieć, bo skoro przebiega ona bezobjawowo trudno spodziewać się, że w danym organizmie występują zaburzenia w pracy nerek. Jedynymi sygnałami, na podstawie których można przewidzieć możliwość wystąpienia dny jest występowanie stosunkowo rzadkich dolegliwości takich jak zespół Lescha-Nyhana lub zespół Kelleya-Seegmillera.

Medycyna ma pewność jedynie co do tego, kto jest najbardziej zagrożony. I tak ze statystyk wynika, że dna moczanowa najczęściej pojawia się u mężczyzn po czterdziestym roku życia. Jeśli chodzi o kobiety – zagrożone są panie w okresie okołomenopauzalnym. W ich przypadku przyczyną dny (zaburzeń metabolicznych) mogą być zawirowania hormonalne związane z okresem przekwitania.

Na pojawienie się choroby narażeni są cukrzycy (cukrzyca typu II) oraz osoby nazbyt często nadużywające alkoholu.

Ból, choć najczęściej pojawia się w obrębie stawów paliczkowych stopy, może zaatakować również staw barkowy lub kolanowy. W każdym z tych przypadków jest bólem ostrym i przewlekłym, uniemożliwiającym normalne funkcjonowanie.

Statystyki są bezlitosne i alarmujące – wynika z nich że dna coraz częściej dotyka ludzi młodych. To z kolei może być spowodowane epidemią chorób metabolicznych (o znamionach chorób cywilizacyjnych) ściśle związaną z nieprawidłowym odżywianiem.

Za jedną z ważniejszych przyczyn pojawienia się dny uważane są diety wysokobiałkowe z popularną dietą Dukana na czele.

Objawy pierwszego ataku dny, o ile choroba nie będzie leczona, mogą utrzymywać się nawet trzy tygodnie. Po ustąpieniu pierwszego napadu mogą pojawiać się następne. Napady te są przedzielana objawami beznapadowymi. Z czasem choroba może przerodzić się w dnę przewlekłą – bardzo uciążliwą. Trudno przecież żyć z ciągłym bólem!

Leczenie podagry

Leczenie podagry ma na celu zapanowanie nad chorobą – wyeliminowanie zagrożenia ostrymi atakami dny, zniekształceniami w obrębie stawów, tkanek miękkich, narządów wewnętrznych i poważnymi uszkodzeniami nerek.

Wbrew pozorom samo leczenie farmaceutyczne z reguły jest niewystarczające. Osoby cierpiące na podagrę powinny przede wszystkim przemodelować swoją dietę i wprowadzić sporo zmian w stylu życia. Mówiąc ogólnie: konieczne jest wdrożenie specjalnej diety oraz zwiększenie aktywności fizycznej. I choć to wcale nie musi wystarczyć, jest na pewno jednym z filarów leczenia tej choroby.

 

JAK PRZEBIEGA LECZENIE PODAGRY?

W przypadku tej choroby można wyróżnić kilka metod postępowania i tak:

Ostre napady podagry należy leczyć doraźnie i objawowo. Leczenie ma na celu zmniejszenie reakcji zapalnej organizmu.

W tym celu medycyna najczęściej posługuje się niesterydowymi lekami przeciwzapalnymi (jeśli są dobrze tolerowane przez organizm pacjenta) i / lub kalchicyny – silnie toksycznego leku stosowanego jedynie doraźnie, nigdy w leczeniu długotrwałym.

W leczeniu długoterminowym stosowane są dwa rodzaje kuracji. Najważniejszą rolę odgrywa w tym przypadku dieta, ale jeśli lekarz uzna, że dieta jest niewystarczająca i w dalszym ciągu organizm wytwarza i odkłada w tkankach zbyt duże ilości kwasu moczowego konieczne jest wdrożenie leczenia farmaceutycznego. W celu obniżenia poziomu tego kwasu i zapobieżenia rozwojowi podagry stosowane są leki, które albo blokują procesy powstawania kwasu moczowego, albo poprawiają procesy jego wydalania z organizmu. W uzasadnionych przypadkach stosowane są obie grupy leków.

Długotrwała, zaniedbana i nieleczona podagra może doprowadzić do upośledzenia aparatu ruchowego, trwałych zmian w stawach i tkankach miękkich (guzki dnowe) oraz uszkodzenia nerek.

W tym przypadku konieczne jest wyeliminowanie lub przynajmniej zmniejszenie powikłań po dnie, które niejednokrotnie wymaga interwencji chirurgicznej.

Podagra może rozwinąć się również jako choroba wtórna tzn. powikłanie po radio- lub chemioterapii (pojawia się wtedy wskutek uszkodzenia nerek), jako skutek chorób nerek, wygłodzenia organizmu lub też w przebiegu białaczki czy niedokrwistości hemolitycznej.

W razie stwierdzenia, że podagra jest powikłaniem bądź też chorobą współistniejącą z inną dolegliwością konieczne jest też leczenie choroby pierwotnej i / lub chorób współistniejących z podagrą. Do chorób tych należą najczęściej choroby cywilizacyjne, czyli między innymi insulinoodporność prowadząca do otyłości i cukrzycy, sama otyłość, cukrzyca typu 2, choroba wieńcowa i inne choroby układu naczyniowo – sercowego, a nawet powszechnie występujące nadciśnienie.

Leczenie dny moczanowej ziołami

LECZENIE DNY MOCZANOWEJ ZIOŁAMI

 

W leczeniu dny moczanowej najważniejsze jest wprowadzenie zmian w diecie. Bez tych zmian trudno liczyć na zahamowanie rozwoju choroby i zmniejszenie towarzyszących jej dolegliwości. Ziołoterapię tudzież leczenie farmaceutykami należy potraktować jako uzupełnienie daleko idących zmian w diecie i higienie życia.

O ziołach warto jednak pamiętać, bo leczenie dny moczanowej ziołami przynosi sporą ulgę – zioła pomagają w usuwaniu kwasu moczowego, łagodzą też dolegliwości ze strony stawów.

 

SZCZEGÓLNIE POMOCNE W LECZENIU DNY SĄ:

    • skrzyp polny, który działa na organizm moczopędnie i oczyszczająco. Skrzyp poprawia przemianę materii, co ma ogromne znaczenie, bo dna moczanowa jest chorobą metaboliczną, ziółko to poleca się przy dnie (podagrze) i innych chorobach reumatologicznych,

 

    • liść brzozy – działa jak naturalny odkwaszacz, przeciwdziała artretyzmowi, zapobiega powstawaniu kamieni w nerkach, świetnie wpływa na przemianę materii,

 

    • arnika górska – podobnie jak skrzyp działa moczopędnie, łagodzi bóle stawów przy wszystkich chorobach reumatologicznych, arnika pobudza też przemianę materii,

 

    • arcydzięgiel lekarski w leczeniu dny moczanowej można wykorzystać dwojako: po pierwsze jako ziółko pobudzające przemianę materii, po drugie – jako środek do bezpośredniego stosowania na stawy (nacierania, okłady),

 

    • bardzo ważnym ziołem jest też pokrzywa – ma ona właściwości oczyszczające (wspomaga naturalny detoks), działa przeciwobrzękowo i moczopędnie,

 

    • artretyzm leczą też pączki kwiatów i liści jesionu, działają na organizm oczyszczająco, poprawiają krążenie krwi, działają moczopędnie,

 

    • czarci pazur jest natomiast ziołem, które poprawia trawienie białek (ich nadmiar w pokarmie może prowadzić do rozwoju dny moczanowej lub powodować jej ponowne ataki). Czarci pazur działa też przeciwzapalnie i przeciwbólowo. Przydaje się w leczeniu wielu innych chorób,

 

    • estragon – on i rośliny wymienione poniżej, są dziś traktowane jako rośliny przyprawowe. Można z powodzeniem używać ich w kuchni bądź wykorzystać w sposób taki, jak inne zioła. Estragon ma działanie przeciwzapalne i uspokajające. W postaci octu świetnie nadaje się do smarowania bolących stawów,

 

    • kurkuma dzięki zawartej w niej kurkuminie doskonale wpływa na pracę stawów, oprócz tego działa przeciwzapalnie i przeciwbólowo,

 

    • lubczyk, trochę zapomniany (bodaj najczęściej stosowany pod postacią przypraw typu maggi), poprawia wydalanie kwasu moczowego. Zmniejsza obrzęki i działa rozkurczowo,

 

    • gorczyca (główny składnik musztardy) działa z kolei moczopędnie i przeciwzapalnie. Dla złagodzenia bólu stawów polecane jest spanie na tzw. poduszce gorczycowej,

 

    • popularny liść laurowy doskonale wspomaga oczyszczanie organizmu,

 

  • wart uwagi jest też jałowiec, wykorzystywany w leczeniu artretyzmu, wszelkiego rodzaju obrzęków oraz kamicy nerkowej.

Leczenie dny moczanowej

Dna moczanowa jest przewlekłą chorobą metaboliczną. Jej leczenie wymaga więc wprowadzenia trwałych zmian w diecie i w stylu życia. Oczywiście medycyna nie pozostawia chorych samym sobie i jest w stanie zaoferować im leki ułatwiające życie z dną, niemniej jednak bez ścisłej współpracy ze strony chorego trudno liczyć na osiągnięcie satysfakcjonujących efektów w leczeniu.

Leczenie dny moczanowej ma trzy cele. W zależności od stopnia zaawansowania choroby kuracja może skupiać się na leczeniu ostrych napadów dny, na leczeniu dny przewlekłej (w fazie utajenia) oraz / lub na leczeniu powikłań po chorobie.

 

LECZENIE OSTRYCH NAPADÓW DNY

Dna atakuje znienacka, a ból po każdym ataku może utrzymywać się nawet kilka tygodni. Leczenie ostrych napadów ma na celu szybkie złagodzenie dolegliwości oraz skrócenie czasu jej trwania. W tym celu medycyna skupia się na redukcji stanów zapalnych przy pomocy niesterydowych leków przeciwzapalnych lub kolchicyny w sytuacji, w której chory źle znosi leki niesterydowe. Czasem obydwie grupy leków stosowane są jednocześnie.

 

LECZENIE DNY PRZEWLEKŁEJ

Leczenie długofalowe (a więc również swego rodzaju profilaktyka zabezpieczająca przed kolejnymi atakami dny) ma na celu obniżenie poziomu kwasu moczowego we krwi. Ten kwas odkłada się w stawach w postaci kryształków prowadząc do bolesnych ataków.

Podstawą jest w tym przypadku dieta polegająca na wykluczeniu z menu produktów spożywczych bogatych w puryny i metabolizowane do nich aminokwasy. Osoby chore powinny unikać produktów wysokobiałkowych, szczególnie mięsa, niektórych ryb i roślin strączkowych. Konieczna jest całkowita rezygnacja z alkoholu, który powodując kwasicę mleczanową jest często głównym wyzwalaczem ostrych napadów dny.

W celu poprawy stanu zdrowia należy zwiększyć częstotliwość zjadania posiłków (zjadając odpowiednio mniejsze porcje) oraz wypijać spore ilości płynów w celu umożliwienia organizmowi odprowadzenia kwasu moczowego.

W leczeniu farmaceutycznym stosuje się allopurynol – lek będący swoistym blokerem wytwarzania kwasu moczowego oraz leki ułatwiające wydalanie kwasu moczowego z organizmu. Są to przede wszystkim leki tzw. urikozuryczne oraz stosowane wspomagająco leki moczopędne.

 

LECZENIE POWIKŁAŃ PO DNIE MOCZANOWEJ

Dna moczanowa może prowadzić do powstania trwałych zmian w obrębie stawów (tzw. guzki dnawe) oraz poważnych zaburzeń w pracy nerek. Leczenie powikłań w obrębie stawów polega na rehabilitacji (ćwiczenia) oraz ( w razie potrzeby) operacyjnym usunięciu guzków dnawych. W razie uszkodzenia nerek konieczne jest wdrożenie odpowiedniego leczenia specjalistycznego mającego na celu usunięcie związanych z tym zaburzeń.

Kwasica ketonowa

Kwasica ketonowa

Ostre powikłanie cukrzycy występujące jako ciężki zespół uogólnionych zaburzeń metabolicznych, któremu zwykle towarzyszy częściowa lub całkowita utrata przytomności. Kwasica ketonowa, bo o niej mowa wymaga intensywnego leczenia, najczęściej w warunkach szpitalnych. Co warto wiedzieć o zespole kwasicy ketonowej?

W znacznej ilości przypadków, kwasica ketonowa dotyka osób które chorują na cukrzycę. Stąd często nazywana jest kwasicą cukrzycową. Co istotne, wspomniane zaburzenie może dotykać cukrzyków bez względu na typ cukrzycy.

Najczęściej dotyka ono jednak osoby chorujące na cukrzycę typu 1. Inne stany, które wpływają na zwiększenie ryzyka wystąpienia kwasicy ketonowej to:

 – nadużywanie alkoholu

– zaburzenia w odżywianiu

– zakażenie bakteryjne

– wcześniejsze błędy w leczeniu, np. wynikające z przerwania przyjmowania insuliny

– zbyt późne rozpoznanie cukrzycy

– ostre zapalenie trzustki

 

W przypadku osób chorujących na cukrzycę typu 1, kwasica ketonowa wynika przede wszystkim z niedoboru lub całkowitego braku insuliny w organizmie. Efektem tego komórki nie mają możliwości swobodnego pobierania krążącego we krwi cukru. To z kolei powoduje gromadzenie glukozy we krwi, przy jednoczesnym jej braku w komórkach. Organizm reaguje poprzez próbę pozyskiwania energii ze spalania tłuszczów. Tłuszcze są bardzo wydajnym paliwem, które doskonale „zasila” organizm podczas długiego, ciężkiego wysiłku. Jednak w wypadku osób chorujących na cukrzycę typu 1, spalanie jest znacznie bardziej intensywne. Produktem ubocznym intensywnego spalania tłuszczów są tzw. ciała ketonowe. Najbardziej popularnym z nich jest znany z wielu produktów kosmetycznych aceton.

 

Objawy kwasicy cukrzycowej

 

Do najczęściej występujących objawów kwasicy ketonowej należą przede wszystkim:

 -nadmierne pragnienie wynikające w dużej mierze z suchości jamy ustnej. Skutkiem większego przyjmowania płynów jest wielomocz (zwiększone wydalanie moczu).

-osłabienie organizmu wynikające z odwodnienia i zaburzeń metabolicznych

-tzw. oddech Kussmaula, czyli oddech kwasiczy. Można go łatwo rozpoznać ze względu na jego charakterystyczne cechy – jest głęboki i przyspieszony, a zaraz potem zbyt płytki. Charakterystyczny jest również jego acetonowy zapach. Jest on wynikiem nadmiernej produkcji ciał ketonowych oraz próbą ich wydalenia z organizmu przez płuca.

-zaburzenia świadomości wynikające z wpływu ciał ketonowych na tkankę mózgową

-bóle głowy, nudności, wymioty, bóle brzucha, zawroty głowy

-rumień kwasiczy – czyli zaczerwienie polików będące wynikiem rozszerzenia naczyń krwionośnych.

 

Diagnoza i leczenie

 

Rozpoznanie kwasicy cukrzycowej odbywa się na podstawie objawów klinicznych oraz wyników zleconych badań laboratoryjnych. W tych ostatnich dla lekarza najistotniejszy jest spadek wartości pH i CO2 w osoczu, znaczna hiperglikemia, znaczna glukozuria, a także spadek stężenia jonów sodu przy jednoczesnym podwyższeniu stężenia jonów potasu. Leczenie zaburzenia ketonowego nie jest proste, dlatego musi być prowadzone w warunkach szpitalnych. Polega ono przede wszystkim na próbie obniżenia glikemii, wyrównaniu zaburzeń gospodarki wodno-elektrolitowej i kwasowo-zasadowej. Duże znaczenie dla przebiegu i skuteczności leczenia ma także eliminacja chorób współistniejących – np. leczenie infekcji. Po ustabilizowaniu stanu pacjenta wprowadza się leczenie czysto farmakologiczne, polegające między innymi na ciągłym podawaniu dożylnych wlewów insulinowych.

 

Skutki kwasicy ketonowej

 

Nieleczone zaburzenia metaboliczne znane jako kwasica cukrzycowa mogą doprowadzić do częstego występowania utraty świadomości. W skrajnych przypadkach może to doprowadzić do śpiączki, a nawet śmierci. Warto pamiętać, że kwasica ketonowa to zagrożenie dla osób w każdym wieku – również tych młodych. Dla uniknięcia kwasicy, osoby chorujące na cukrzycę powinny przede wszystkim trzymać się wskazań i zaleceń lekarza prowadzącego oraz umieć rozpoznać wczesne objawy zmian metabolicznych związanych z kwasicą cukrzycową.

Kwas moczowy a dna moczanowa

Kwas moczowy

 

Kwas moczowy jest produktem procesów rozpadu oraz przebudowy komórek organizmu człowieka. Szacuje się, że około 75% kwasu moczowego jest wydalane raz z moczem. Pozostałe 25% jest rozkładane przez bakterie jelitowe. Skąd bierze się nadmiar kwasu moczowego w organizmie i co to oznacza z perspektywy zdrowia?

 

Nadmiar kwasu moczowego w organizmie jest często wynikiem zbyt obfitego spożywania pokarmów. Organizm nie jest w stanie nadążyć z przerobieniem pożywienia, a efektem tego jest rozkładanie się niestrawionych resztek w różnych częściach przewodu pokarmowego. Zbyt duży poziom kwasu moczowego może wynikać również z nieprawidłowej diety, w której znajduje się zbyt wiele produktów białkowych, a zbyt mało owoców i warzyw. Kwas moczowy może być także efektem stosowania diuretyków. Warto pamiętać, że podwyższony poziom kwasu moczowego we krwi jest częstym powodem rozwijania się wielu mniej lub bardziej groźnych dla człowieka chorób, min.: dny moczanowej, kamicy nerkowej, niewydolności nerek, reumatyzmu, podagry, osteoporozy, ale także anemii oraz niektórych chorób układu nerwowego oraz chorób skóry. Zwiększona ilość kwasu moczowego w surowicy (hiperurykemia) jest zawsze związana z jednostką chorobową występującą pod nazwą dny moczanowej, niekiedy zwanej dną moczową (choć nieprawidłowo).

 

Warto pamiętać, że kwas moczowy jest dla organizmu człowieka swoistą trucizną. Neutralizacja kwasu moczowego wpływa na zmniejszenie szybkości i jakości przemiany materii przez organizm. Wynika to z faktu, iż znaczna część soli mineralnych oraz witamin i mikroelementów jest zaangażowana we wspomniany proces. Powoduje to zakłócenie gospodarki cukrowej (cukrzyca). Następnie zakłócana zostaje gospodarka tłuszczowa, czego konsekwencją może być postępująca nadwaga, a później otyłość. Kwas moczowy ma bezpośredni kontakt z krwią, dlatego jego niszczące działanie nie ogranicza się wyłącznie do chorób stawów, tkanek i mięśni. Może także atakować ośrodki nerwowe i mózg.

 

Kwas moczowy a dna moczanowa

 

Dna moczanowa jest wynikiem odkładania w tkankach kryształów moczanu sodu. Najczęściej zajmuje stawy, co objawia się zwykle ich bólem, obrzękami oraz unieruchomieniem zajętych stawów. W stanach przewlekłych może dojść do trwałego uszkodzenia narządów ruchu, a w niektórych przypadkach również do zajęcia innych narządów – np. nerek. Dna moczanowa występuje często jednocześnie z wieloma innymi chorobami cywilizacyjnymi – nadciśnieniem tętniczym, otyłością czy cukrzycą.

 

Jak każda choroba, dna moczanowa również posiada szereg czynników determinujących jej wystąpienie. Mogą to być przede wszystkim uwarunkowania genetyczne, które powodują zaburzenia w metabolizmie kwasu moczowego. Warto pamiętać, że na wystąpienie dny narażeni są głównie mężczyźni powyżej 30 roku życia. Duże znaczenie ma także nieodpowiednia dieta, nadużywanie alkoholu, nadwaga, zaburzenia lipidowe, nadciśnienie oraz cukrzyca. Również niektóre leki zawierające duże stężenie kwasu moczowego mogą być jedną z przyczyn wystąpienia choroby. Inne czynniki determinujące rozwój dny moczanowej to także: zakażenie, odwodnienie, niedawne urazy lub operacje oraz inne ciężkie choroby (w tym nowotwory).

 

W jaki sposób obniżyć poziom kwasu moczowego we krwi?

 

Obniżenie zawartości kwasu moczowego w organizmie może się odbywać poprzez zastosowanie odpowiedniej diety. Kluczowe w tym względzie jest przede wszystkim ograniczenie spożycia tłuszczów. Zapotrzebowanie energetyczne organizmu można uzupełniać przyjmowaniem węglowodanów. Dobrze wpływają one na wydalanie moczanów z organizmu. Sama dieta powinna być prowadzona skrupulatnie, nie tylko pod względem jej składu, ale także częstotliwości spożywania posiłków. Ważna jest również ich regularność, a ostatni posiłek w ciągu dnia nie powinien być spożywany później niż 4-5 godzin przed snem. W innym wypadku podczas snu w organizmie będzie się odkładać kwas moczowy.

 

Dieta skierowana na obniżenie poziomu kwasu moczowego w organizmie powinna być wolna od produktów, które zawierają dużo związków purynowych. Są to np. mięsa, wywary mięsne, sardynki, kakao, podroby, herbata, czekolada, ale także warzywa strączkowe – fasola czy soczewica. Dieta powinna być również wolna od alkoholu, który wpływa na przemianę kwasu moczowego. Zaleca się za to spożywanie pokarmów o niskiej zawartości puryn – dżemy, owoce, miód, ryż, ser, mleko, masło czy śmietana.

Dna moczanowa a alkoholol

Popularne powiedzenie głosi, że „dna moczanowa nie lubi piwa”. W rzeczywistości chyba jest jednak odwrotnie, bo jeśli piwo sprawia, że dna się uaktywnia, to można wysnuć wniosek, że jednak dna je lubi skoro wychodzi z ukrycia.

Niezależnie od tego, jak spojrzymy na ten „filozoficzny” problem jedno jest pewne – piwo oraz wszelkie inne alkohole sprawiają, że dna może przystąpić do ataku. Ich nadużywanie przez dłuższy czas przez osoby zdrowe może doprowadzić do zachorowania na dnę, a tego lepiej uniknąć, bo z doświadczeń wielu chorych wynika, że dna (znana też pod nazwą podagry) jest bardzo nieprzyjemną chorobą. Pomijając ataki ostrego bólu oraz możliwość pojawienia się zwyrodnień w obrębie stawów, zachorowanie na dnę zmusza do wielu przewartościowań, zmusza też do zrewolucjonizowania diety i stylu życia.

 

ALKOHOLOWI STANOWCZE NIE?

W rzeczywistości nie każdy alkohol zawiera puryny, a to je należy wyeliminować z pokarmów i napoi, by ustrzec się przed atakami dny. Puryny są obecne jedynie w piwie i w winach – powstają z nich spore ilości kwasu moczowego (z 200 ml piwa aż 73 mg kwasu), który gromadząc się w organizmie z czasem, w sprzyjających warunkach prowadzi do rozwoju choroby, a u osób chorych wywołuje ostre ataki dny.

 

Na pewno należy więc zrezygnować z piwa i wina.

 

CO Z POZOSTAŁYMI ALKOHOLAMI?

Na przykład wódką, której spożywania lekarze też zabraniają?

Alkohole niezawierające puryn też należy ograniczyć z dwóch prostych powodów: po pierwsze obciążają nerki (już i tak pracujące nieprawidłowo), po drugie – odwadniają organizm, a to z kolei prowadzi do wzrostu stężenia kwasu moczowego we krwi i innych tkankach. Tym sposobem nawet najczystsza w świecie wódka może wywołać atak dny, pomimo iż wcale nie zawiera puryn.

 

MOŻLIWOŚĆ ZŁAGODZENIA RYGORU

Jeśli nie wyobrażasz sobie życia bez możliwości wypicia choćby szklaneczki piwa, choćby raz w tygodniu / miesiącu – nie rozpaczaj. Jest i na to sposób. Rygorystyczne przestrzeganie diety zalecanej osobom chorym na dnę moczanową może na tyle poprawić funkcjonowanie organizmu i obniżyć stężenie kwasu moczowego we krwi, że lekarz (o ile pozostajesz pod jego opieką i słuchasz jego zaleceń) może pozwolić ci na sporadyczne uraczenie się twoim ulubionym napitkiem.

Staraj się jednak nie robić tego na własną rękę, chyba że nie zależy ci na dobrym samopoczuciu i zdrowiu i nie przeraża cię ostry atak dny.